Dạy học không lỗi là gì?

Ví dụ: chiếc cốc đỏ

Con đang học chạm vào chiếc cốc đỏ. Bạn có thể để con đoán rồi nói: “Không phải, thử lại nào.” Nhưng mỗi lần đoán sai cũng được luyện tập. Vì vậy, hãy giúp trước khi con sai: chạm nhẹ vào khuỷu tay khi con đưa tay ra, để tay con đến đúng cốc đỏ.

Sau vài lần đúng với cái chạm ấy, bạn chỉ cần chỉ tay. Sau vài lần nữa, con tự làm được. Nếu con với sang cốc xanh khi bạn chỉ dùng cách chỉ tay, hãy quay lại chạm khuỷu tay trong vài lần tiếp theo.

Cách thực hiện

1. Chọn một kỹ năng nhỏ, như chạm vào chiếc cốc đỏ hoặc chỉ vào một bức tranh.
2. Chỉ giúp vừa đủ để con làm đúng: chạm nhẹ vào khuỷu tay, chỉ tay, hoặc làm mẫu trước. Hãy giúp ngay khi con bắt đầu, trước khi con sai.
3. Khi con làm đúng với sự giúp đỡ ấy vài lần liên tiếp, hãy giúp ít đi một chút.
4. Nếu con bắt đầu sai, hãy lùi lại một bước, về mức giúp đỡ đã có hiệu quả.
5. Nếu con rụt lại, hãy buông ra và thử lại sau.

Trong ABA, sự giúp đỡ này gọi là gợi ý (tiếng Anh: prompt), và bớt dần nó gọi là giảm dần gợi ý (tiếng Anh: fading). Thẻ thứ bậc gợi ý của chúng tôi (bằng tiếng Anh) liệt kê từng loại giúp đỡ, từ nhiều nhất đến ít nhất.

Khi nào phù hợp nhất

Dạy học không lỗi phù hợp nhất khi kỹ năng còn hoàn toàn mới. Với kỹ năng an toàn, như dừng lại ở mép đường, hãy tiếp tục giúp trước khi con sai, và bớt giúp thật chậm, chỉ sau rất nhiều lần đúng. Với những kỹ năng khác mà con gần như đã biết, hãy cho con một chút thời gian để thử trước, và chỉ giúp khi con cần. Điều duy nhất cần để ý: nếu sự giúp đỡ không bao giờ nhẹ đi, con có thể quen chờ được giúp.

Nghiên cứu nói gì

Một tổng quan quốc gia tại Hoa Kỳ gồm 972 bài nghiên cứu về trẻ em, thanh thiếu niên và người trẻ tự kỷ từ sơ sinh đến 22 tuổi đã xác định việc dùng gợi ý là một trong 28 phương pháp thực hành dựa trên bằng chứng (Steinbrenner và cộng sự, National Clearinghouse on Autism Evidence and Practice, 2020, bằng tiếng Anh).

Nguồn

• Steinbrenner, J. R., et al. (2020), Evidence-Based Practices for Children, Youth, and Young Adults with Autism, National Clearinghouse on Autism Evidence and Practice, The University of North Carolina at Chapel Hill.