ਪਰਿਵਾਰਾਂ ਲਈ
ਮੇਰੇ ਬੱਚੇ ਵਿੱਚ ਹੁਣੇ-ਹੁਣੇ ਔਟਿਜ਼ਮ ਦੀ ਪਛਾਣ ਹੋਈ ਹੈ। ਇਸ ਮਹੀਨੇ ਅਸੀਂ ਘਰ ਵਿੱਚ ਕੀ ਕਰ ਸਕਦੇ ਹਾਂ?
ਇਸ ਹਫ਼ਤੇ ਆਪਣੇ ਬੱਚੇ ਦੀ ਮਦਦ ਸ਼ੁਰੂ ਕਰਨ ਲਈ ਤੁਹਾਨੂੰ ਕਿਸੇ ਥੈਰੇਪਿਸਟ, ਪੈਸੇ ਜਾਂ ਬਿਲਕੁਲ ਸਹੀ ਯੋਜਨਾ ਦੀ ਲੋੜ ਨਹੀਂ। ਇਹ ਕਦਮ ਹਰ ਦੇਸ਼ ਵਿੱਚ ਕੰਮ ਕਰਦੇ ਹਨ, ਤੁਹਾਡੇ ਫ਼ੋਨ ਤੋਂ ਕੀਤੇ ਜਾ ਸਕਦੇ ਹਨ ਅਤੇ ਮੁਫ਼ਤ ਹਨ।
ਇਸ ਪੰਨੇ ਉੱਤੇ ਕੀ ਹੈ
English · Español · Português · हिन्दी · Français · العربية · 中文 · Bahasa Indonesia · Tiếng Việt · বাংলা · ಕನ್ನಡ · اردو · मराठी · தமிழ் · తెలుగు · മലയാളം · ગુજરાતી · Deutsch · Kiswahili · Türkçe · 日本語 · ਪੰਜਾਬੀ · Filipino · Русский
ਪਹਿਲਾਂ, ਕੁਝ ਗੱਲਾਂ ਜੋ ਸੱਚ ਹਨ
- ਔਟਿਜ਼ਮ ਵੱਡੇ ਹੋਣ, ਸਿੱਖਣ ਅਤੇ ਦੂਜਿਆਂ ਨਾਲ ਗੱਲਬਾਤ ਕਰਨ ਦਾ ਇੱਕ ਵੱਖਰਾ ਤਰੀਕਾ ਹੈ। ਇਹ ਤੁਹਾਡੇ ਕਿਸੇ ਕੰਮ ਕਰਕੇ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦਾ।
- ਤੁਹਾਡਾ ਬੱਚਾ ਉਹੀ ਬੱਚਾ ਹੈ ਜੋ ਪਛਾਣ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਸੀ। ਬਦਲਿਆ ਸਿਰਫ਼ ਇਹ ਹੈ ਕਿ ਤੁਸੀਂ ਉਸ ਨੂੰ ਕਿੰਨਾ ਸਮਝਦੇ ਹੋ।
- ਔਟਿਜ਼ਮ ਵਾਲੇ ਬੱਚੇ ਸਾਰੀ ਉਮਰ ਸਿੱਖਦੇ ਰਹਿੰਦੇ ਹਨ। ਘਰ ਵਿੱਚ ਦਿੱਤਾ ਸਾਥ ਸੱਚਮੁੱਚ ਵੱਡਾ ਫ਼ਰਕ ਪਾ ਸਕਦਾ ਹੈ।
- ਤੁਹਾਨੂੰ ਸਭ ਕੁਝ ਇੱਕੋ ਵਾਰ ਕਰਨ ਦੀ ਲੋੜ ਨਹੀਂ। ਦਿਨ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਛੋਟਾ ਕਦਮ ਕਾਫ਼ੀ ਹੈ।
ਹਫ਼ਤਾ 1: ਧਿਆਨ ਨਾਲ ਦੇਖੋ ਅਤੇ ਲਿਖੋ
ਇੱਕ ਹਫ਼ਤੇ ਲਈ, ਕੁਝ ਵੀ ਬਦਲਣ ਦੀ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਕੀਤੇ ਬਿਨਾਂ, ਆਪਣੇ ਬੱਚੇ ਨੂੰ ਧਿਆਨ ਨਾਲ ਦੇਖੋ। ਕਾਗ਼ਜ਼ ਉੱਤੇ ਜਾਂ ਫ਼ੋਨ ਵਿੱਚ ਛੋਟੇ-ਛੋਟੇ ਨੋਟ ਲਿਖੋ:
- ਮੇਰੇ ਬੱਚੇ ਨੂੰ ਕੀ ਪਸੰਦ ਹੈ? ਖਿਡੌਣੇ, ਗੀਤ, ਖਾਣ ਦੀਆਂ ਚੀਜ਼ਾਂ, ਹਰਕਤਾਂ, ਚੀਜ਼ਾਂ। ਨਵੀਆਂ ਗੱਲਾਂ ਸਿਖਾਉਣ ਵੇਲੇ ਇਹੀ ਤੁਹਾਡੇ ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਆ ਸਾਧਨ ਹੋਣਗੇ।
- ਮੇਰਾ ਬੱਚਾ ਮੈਨੂੰ ਕਿਵੇਂ ਦੱਸਦਾ ਹੈ ਕਿ ਉਸ ਨੂੰ ਕੀ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ? ਸ਼ਬਦਾਂ ਨਾਲ, ਇਸ਼ਾਰਾ ਕਰਕੇ, ਤੁਹਾਡਾ ਹੱਥ ਖਿੱਚ ਕੇ, ਰੋ ਕੇ, ਜਾਂ ਤੁਹਾਡੇ ਕੋਲ ਚੀਜ਼ਾਂ ਲਿਆ ਕੇ।
- ਔਖੇ ਪਲ ਕਦੋਂ ਆਉਂਦੇ ਹਨ? ਲਿਖੋ ਕਿ ਠੀਕ ਪਹਿਲਾਂ ਕੀ ਹੋਇਆ, ਤੁਹਾਡੇ ਬੱਚੇ ਨੇ ਕੀ ਕੀਤਾ, ਅਤੇ ਠੀਕ ਬਾਅਦ ਵਿੱਚ ਕੀ ਹੋਇਆ।
- ਆਮ ਦਿਨ ਕਿਵੇਂ ਲੰਘਦਾ ਹੈ? ਉੱਠਣਾ, ਖਾਣਾ, ਨਹਾਉਣਾ, ਸੌਣਾ।
ਇਹ ਨੋਟ ਤੁਹਾਡੇ ਕੰਮ ਆਉਣਗੇ, ਅਤੇ ਅੱਗੇ ਚੱਲ ਕੇ ਤੁਹਾਡੇ ਬੱਚੇ ਦੀ ਮਦਦ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਹਰ ਵਿਅਕਤੀ ਦੇ ਵੀ: ਡਾਕਟਰ, ਅਧਿਆਪਕ ਜਾਂ ਥੈਰੇਪਿਸਟ।
ਹਫ਼ਤਾ 2: ਦਿਨ ਦਾ ਇੱਕ ਪੱਕਾ ਕ੍ਰਮ ਬਣਾਓ
ਔਟਿਜ਼ਮ ਵਾਲੇ ਬਹੁਤ ਸਾਰੇ ਬੱਚੇ ਉਦੋਂ ਵਧੇਰੇ ਸ਼ਾਂਤ ਰਹਿੰਦੇ ਹਨ ਜਦੋਂ ਉਹਨਾਂ ਨੂੰ ਪਤਾ ਹੁੰਦਾ ਹੈ ਕਿ ਅੱਗੇ ਕੀ ਹੋਣ ਵਾਲਾ ਹੈ।
- ਹਰ ਰੋਜ਼ ਇੱਕੋ ਕ੍ਰਮ ਰੱਖੋ: ਉੱਠਣ, ਖਾਣ, ਨਹਾਉਣ ਅਤੇ ਸੌਣ ਵੇਲੇ, ਜਿੰਨਾ ਹੋ ਸਕੇ।
- ਦਿਨ ਨੂੰ ਤਸਵੀਰਾਂ ਨਾਲ ਦਿਖਾਓ। ਹਰ ਕਦਮ ਦੀ ਫ਼ੋਟੋ ਜਾਂ ਡਰਾਇੰਗ ਇੱਕ ਲਾਈਨ ਵਿੱਚ ਲਗਾਓ: “ਨਾਸ਼ਤਾ, ਫਿਰ ਜੁੱਤੀਆਂ, ਫਿਰ ਗੱਡੀ”। ਹਰ ਕਦਮ ਸ਼ੁਰੂ ਹੋਣ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਉਸ ਦੀ ਤਸਵੀਰ ਵੱਲ ਇਸ਼ਾਰਾ ਕਰੋ। ਸਾਡੇ ਮੁਫ਼ਤ ਵਿਜ਼ੂਅਲ ਸ਼ਡਿਊਲ ਟੂਲ (Visual Schedule) (ਅੰਗਰੇਜ਼ੀ ਵਿੱਚ) ਨਾਲ ਤੁਸੀਂ ਸ਼ਡਿਊਲ ਬਣਾ ਕੇ ਛਾਪ ਸਕਦੇ ਹੋ, ਜਾਂ ਹੱਥ ਨਾਲ ਬਣਾ ਸਕਦੇ ਹੋ। ਕਦਮ-ਦਰ-ਕਦਮ: ਘਰ ਵਿੱਚ ਵਿਜ਼ੂਅਲ ਸ਼ਡਿਊਲ ਕਿਵੇਂ ਵਰਤੀਏ (ਅੰਗਰੇਜ਼ੀ ਵਿੱਚ)।
- ਬਦਲਾਅ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਦੱਸ ਦਿਓ। ਨਹਾਉਣ ਦੀ ਤਸਵੀਰ ਦਿਖਾਉਂਦੇ ਹੋਏ ਕਹੋ: “ਦੋ ਮਿੰਟ ਹੋਰ, ਫਿਰ ਨਹਾਉਣਾ”।
ਮੁਫ਼ਤ ਛਾਪੋ: ਰੋਜ਼ਾਨਾ ਕੰਮਾਂ ਲਈ ਪਹਿਲਾਂ-ਫਿਰ ਬੋਰਡ
ਆਪਣੇ ਬੱਚੇ ਨਾਲ ਦੋ ਗਤੀਵਿਧੀਆਂ ਚੁਣੋ। ਖਾਲੀ ਬੋਰਡ ਛਾਪੋ। ਹਰ ਖਾਨੇ ਵਿੱਚ ਤਸਵੀਰ ਬਣਾਓ ਜਾਂ ਚਿਪਕਾਓ, ਜਾਂ ਇੱਕ ਸ਼ਬਦ ਲਿਖੋ। ਬੱਚੇ ਨੂੰ ਪਹਿਲਾ ਕੰਮ ਦਿਖਾਓ, ਫਿਰ ਅਗਲਾ ਕੰਮ ਦਿਖਾਓ। ਯੋਜਨਾ ਬਦਲੇ ਤਾਂ ਤਸਵੀਰ ਬਦਲੋ। ਬੋਰਡ ਕਾਗਜ਼ ਉੱਤੇ ਭਰੋ; ਆਨਲਾਈਨ ਜਾਣਕਾਰੀ ਦੇਣ ਦੀ ਲੋੜ ਨਹੀਂ।
ਸਾਡਾ ਪਹਿਲਾਂ-ਫਿਰ ਬੋਰਡ
ਹਰ ਖਾਨੇ ਵਿੱਚ ਤਸਵੀਰ ਬਣਾਓ ਜਾਂ ਚਿਪਕਾਓ, ਜਾਂ ਇੱਕ ਸ਼ਬਦ ਲਿਖੋ।
ਪਹਿਲਾਂ
ਪਹਿਲਾਂ ਕੀ ਕਰਾਂਗੇ?
ਫਿਰ
ਫਿਰ ਕੀ ਕਰਾਂਗੇ?
ਯੋਜਨਾ ਬਦਲੇ ਤਾਂ ਬੱਚੇ ਨੂੰ ਨਵੀਂ ਤਸਵੀਰ ਜਾਂ ਸ਼ਬਦ ਦਿਖਾਓ।
ਸਰੋਤ: National Professional Development Center on Autism Spectrum Disorders, Visual Schedules (ਅੰਗਰੇਜ਼ੀ ਵਿੱਚ)।
ਹੋਰ ਕਦਮਾਂ ਵਾਲਾ ਵਿਜ਼ੂਅਲ ਸ਼ਡਿਊਲ ਬਣਾਉਣ ਲਈ ਸਾਡਾ ਮੁਫ਼ਤ ਵਿਜ਼ੂਅਲ ਸ਼ਡਿਊਲ ਟੂਲ (ਅੰਗਰੇਜ਼ੀ ਵਿੱਚ) ਵਰਤੋ। ਰੋਜ਼ਾਨਾ ਆਪਣੀ ਦੇਖਭਾਲ ਦੇ ਕੰਮਾਂ ਲਈ ਛਾਪਣਯੋਗ ਵਿਜ਼ੂਅਲ ਸ਼ਡਿਊਲ ਵੱਖਰੇ ਤੌਰ ਤੇ ਖਰੀਦ ਸਕਦੇ ਹੋ: Self-Help Skills Visual Schedule Bundle (9.99 ਅਮਰੀਕੀ ਡਾਲਰ; ਸਾਰੀ ਸਮੱਗਰੀ ਅਤੇ ਉਤਪਾਦ ਦਾ ਪੰਨਾ ਅੰਗਰੇਜ਼ੀ ਵਿੱਚ ਹੈ)।
ਮੁਫ਼ਤ ਛਾਪੋ: ਤਸਵੀਰਾਂ ਵਿੱਚ ਮੇਰਾ ਹਫ਼ਤਾ
ਆਪਣੇ ਬੱਚੇ ਨਾਲ ਹਰ ਦਿਨ ਲਈ ਇੱਕ ਗਤੀਵਿਧੀ ਚੁਣੋ ਜਾਂ ਕੁਝ ਖਾਨੇ ਖਾਲੀ ਛੱਡ ਦਿਓ। ਸ਼ਬਦ ਲਿਖੋ, ਤਸਵੀਰ ਬਣਾਓ ਜਾਂ ਫ਼ੋਟੋ ਚਿਪਕਾਓ। ਯੋਜਨਾ ਬਦਲੇ ਤਾਂ ਚਾਰਟ ਬਦਲੋ। ਜੇ ਇੱਕੋ ਵਾਰ ਸਾਰਾ ਹਫ਼ਤਾ ਦੇਖਣਾ ਤੁਹਾਡੇ ਬੱਚੇ ਲਈ ਬਹੁਤ ਜ਼ਿਆਦਾ ਲੱਗੇ, ਤਾਂ ਇੱਕ ਵਾਰ ਵਿੱਚ ਸਿਰਫ਼ ਇੱਕ ਦਿਨ ਜਾਂ ਇੱਕ ਗਤੀਵਿਧੀ ਦਿਖਾਓ।
ਮੇਰਾ ਹਫ਼ਤਾ
ਸ਼ਬਦ ਲਿਖੋ, ਤਸਵੀਰ ਬਣਾਓ ਜਾਂ ਫ਼ੋਟੋ ਚਿਪਕਾਓ। ਖਾਨੇ ਖਾਲੀ ਵੀ ਛੱਡ ਸਕਦੇ ਹੋ।
ਐਤਵਾਰ
ਅੱਜ ਕੀ ਕਰਾਂਗੇ?
ਸੋਮਵਾਰ
ਅੱਜ ਕੀ ਕਰਾਂਗੇ?
ਮੰਗਲਵਾਰ
ਅੱਜ ਕੀ ਕਰਾਂਗੇ?
ਬੁੱਧਵਾਰ
ਅੱਜ ਕੀ ਕਰਾਂਗੇ?
ਵੀਰਵਾਰ
ਅੱਜ ਕੀ ਕਰਾਂਗੇ?
ਸ਼ੁੱਕਰਵਾਰ
ਅੱਜ ਕੀ ਕਰਾਂਗੇ?
ਸ਼ਨੀਵਾਰ
ਅੱਜ ਕੀ ਕਰਾਂਗੇ?
ਪ੍ਰੇਰਨਾ: National Professional Development Center on Autism Spectrum Disorders, Visual Schedules (ਅੰਗਰੇਜ਼ੀ ਵਿੱਚ)।
ਦਿਨ ਦੇ ਹੋਰ ਕਦਮਾਂ ਵਾਲਾ ਵਿਜ਼ੂਅਲ ਸ਼ਡਿਊਲ ਬਣਾਉਣ ਲਈ ਸਾਡਾ ਮੁਫ਼ਤ ਵਿਜ਼ੂਅਲ ਸ਼ਡਿਊਲ ਟੂਲ (ਅੰਗਰੇਜ਼ੀ ਵਿੱਚ) ਵਰਤੋ।
ਹਫ਼ਤਾ 3: ਬੱਚੇ ਨੂੰ ਆਪਣੀ ਗੱਲ ਦੱਸਣ ਵਿੱਚ ਮਦਦ ਕਰੋ
ਗੱਲਬਾਤ ਸਿਰਫ਼ ਬੋਲਣਾ ਹੀ ਨਹੀਂ ਹੈ। ਤੁਹਾਡਾ ਬੱਚਾ ਤੁਹਾਨੂੰ ਕੁਝ ਦੱਸਣ ਲਈ ਜੋ ਵੀ ਤਰੀਕਾ ਵਰਤਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਮਾਇਨੇ ਰੱਖਦਾ ਹੈ।
- ਬੱਚੇ ਦੀਆਂ ਅੱਖਾਂ ਦੇ ਪੱਧਰ ਤੱਕ ਆਓ। ਬੈਠ ਜਾਓ ਜਾਂ ਗੋਡਿਆਂ ਭਾਰ ਹੋ ਜਾਓ, ਤਾਂ ਜੋ ਤੁਸੀਂ ਆਪਣੇ ਬੱਚੇ ਦੇ ਕੱਦ ਦੇ ਬਰਾਬਰ ਹੋਵੋ।
- ਘੱਟ ਸ਼ਬਦ ਵਰਤੋ। ਲੰਮੇ ਵਾਕ ਦੀ ਥਾਂ “ਗੇਂਦ” ਜਾਂ “ਹੋਰ ਗੇਂਦ” ਕਹੋ।
- ਉਡੀਕ ਕਰੋ। ਆਪਣੇ ਬੱਚੇ ਦੀ ਪਸੰਦੀਦਾ ਚੀਜ਼ ਹੱਥ ਵਿੱਚ ਫੜੋ ਅਤੇ ਕੁਝ ਸਕਿੰਟ ਉਡੀਕ ਕਰੋ ਕਿ ਉਹ ਤੁਹਾਡੇ ਵੱਲ ਦੇਖੇ, ਕੋਈ ਆਵਾਜ਼ ਕੱਢੇ, ਇਸ਼ਾਰਾ ਕਰੇ ਜਾਂ ਕੋਈ ਸ਼ਬਦ ਬੋਲੇ। ਫਿਰ ਉਹ ਚੀਜ਼ ਝੱਟ ਦੇ ਦਿਓ।
- ਹਰ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਦਾ ਜਵਾਬ ਦਿਓ। ਜੇ ਤੁਹਾਡਾ ਬੱਚਾ ਕੁਝ ਮੰਗਣ ਲਈ ਇਸ਼ਾਰਾ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਹੱਥ ਵਧਾਉਂਦਾ ਹੈ ਜਾਂ ਆਵਾਜ਼ ਕੱਢਦਾ ਹੈ, ਤਾਂ ਜਵਾਬ ਦਿਓ। ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਉਹ ਸਿੱਖਦਾ ਹੈ ਕਿ ਆਪਣੀ ਗੱਲ ਦੱਸਣ ਦਾ ਫ਼ਾਇਦਾ ਹੁੰਦਾ ਹੈ।
- ਜਦੋਂ ਸ਼ਬਦ ਔਖੇ ਹੋਣ, ਤਸਵੀਰਾਂ ਵਰਤੋ। ਉਸ ਦੀਆਂ ਦੋ-ਤਿੰਨ ਸਭ ਤੋਂ ਪਸੰਦੀਦਾ ਚੀਜ਼ਾਂ ਦੀਆਂ ਤਸਵੀਰਾਂ ਫ਼ਰਿੱਜ ਉੱਤੇ ਲਗਾਓ, ਤਾਂ ਜੋ ਤੁਹਾਡਾ ਬੱਚਾ ਉਂਗਲ ਨਾਲ ਦੱਸ ਸਕੇ ਕਿ ਉਸ ਨੂੰ ਕੀ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ। ਕਦਮ-ਦਰ-ਕਦਮ: ਘਰ ਵਿੱਚ ਤਸਵੀਰਾਂ ਵਾਲੇ ਕਾਰਡ (ਫ਼ਲੈਸ਼ਕਾਰਡ) ਕਿਵੇਂ ਵਰਤੀਏ (ਅੰਗਰੇਜ਼ੀ ਵਿੱਚ)।
ਜੇ ਤੁਹਾਡਾ ਬੱਚਾ ਥੋੜ੍ਹੇ ਹੋਰ ਸ਼ਬਦ ਵਰਤਦਾ ਹੈ: ਦੇਖੋ ਕਿ ਬੱਚੇ ਨੂੰ ਆਪਣੇ ਦਿਨ ਬਾਰੇ ਦੱਸਣ ਵਿੱਚ ਕਿਵੇਂ ਮਦਦ ਕਰਨੀ ਹੈ (ਅੰਗਰੇਜ਼ੀ ਵੀਡੀਓ, 1 ਮਿੰਟ)
ਹਫ਼ਤਾ 4: ਔਖੇ ਪਲਾਂ ਨੂੰ ਸੰਭਾਲੋ
ਮੁਸ਼ਕਲ ਵਿਹਾਰ ਅਕਸਰ ਕੁਝ ਕਹਿਣ ਦਾ ਇੱਕ ਤਰੀਕਾ ਹੁੰਦਾ ਹੈ: “ਮੈਨੂੰ ਉਹ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ”, “ਬਹੁਤ ਰੌਲਾ ਹੈ”, “ਮੈਂ ਨਹੀਂ ਕਰਨਾ” ਜਾਂ “ਮੇਰੇ ਵੱਲ ਧਿਆਨ ਦਿਓ”। ਕਈ ਵਾਰ ਦਰਦ, ਬਿਮਾਰੀ, ਨੀਂਦ ਪੂਰੀ ਨਾ ਹੋਣਾ ਜਾਂ ਘਬਰਾਹਟ ਹਰ ਚੀਜ਼ ਨੂੰ ਹੋਰ ਔਖਾ ਬਣਾ ਦਿੰਦੇ ਹਨ। ਜੇ ਵਿਹਾਰ ਅਚਾਨਕ ਬਦਲ ਜਾਵੇ, ਤਾਂ ਬੱਚੇ ਨੂੰ ਡਾਕਟਰ ਨੂੰ ਦਿਖਾਓ।
- ਪਹਿਲੇ ਹਫ਼ਤੇ ਦੇ ਆਪਣੇ ਨੋਟ ਦੇਖੋ। ਠੀਕ ਪਹਿਲਾਂ ਆਮ ਤੌਰ ’ਤੇ ਕੀ ਹੁੰਦਾ ਹੈ? ਕੀ ਤੁਸੀਂ ਉਸ ਨੂੰ ਬਦਲ ਸਕਦੇ ਹੋ? ਜਿਵੇਂ ਕੋਈ ਸ਼ਾਂਤ ਕਮਰਾ, ਟੀਵੀ ਬੰਦ ਕਰਨ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਦੱਸ ਦੇਣਾ, ਜਾਂ ਬਾਜ਼ਾਰ ਜਾਣ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਕੁਝ ਖਾਣ ਨੂੰ ਦੇਣਾ।
- ਉਸ ਨੂੰ ਮੰਗਣ ਦਾ ਇੱਕ ਬਿਹਤਰ ਤਰੀਕਾ ਸਿਖਾਓ। ਜੇ ਤੁਹਾਡਾ ਬੱਚਾ ਖਿਡੌਣੇ ਲਈ ਚੀਕਦਾ ਹੈ, ਤਾਂ ਉਸ ਨੂੰ ਖਿਡੌਣੇ ਵੱਲ ਇਸ਼ਾਰਾ ਕਰਨਾ ਜਾਂ “ਖਿਡੌਣਾ” ਕਹਿਣਾ ਸਿਖਾਓ, ਅਤੇ ਜਿਵੇਂ ਹੀ ਉਹ ਇਹ ਕਰੇ, ਖਿਡੌਣਾ ਦੇ ਦਿਓ।
- ਚੰਗੇ ਪਲਾਂ ਵੱਲ ਧਿਆਨ ਦਿਓ। ਜਿਵੇਂ ਹੀ ਤੁਹਾਡਾ ਬੱਚਾ ਉਹ ਕਰੇ ਜੋ ਤੁਸੀਂ ਚਾਹੁੰਦੇ ਹੋ, ਉਸ ਨੂੰ ਸ਼ਾਬਾਸ਼ ਦਿਓ ਜਾਂ ਕੋਈ ਛੋਟਾ ਇਨਾਮ ਦਿਓ। ਸਾਡਾ ਮੁਫ਼ਤ ਟੋਕਨ ਬੋਰਡ ਟੂਲ (Token Board) (ਅੰਗਰੇਜ਼ੀ ਵਿੱਚ) ਛਾਪਣ ਲਈ ਇੱਕ ਸੌਖਾ ਇਨਾਮ-ਚਾਰਟ ਬਣਾ ਦਿੰਦਾ ਹੈ। ਕਦਮ-ਦਰ-ਕਦਮ: ਘਰ ਵਿੱਚ ਟੋਕਨ ਬੋਰਡ ਕਿਵੇਂ ਵਰਤੀਏ (ਅੰਗਰੇਜ਼ੀ ਵਿੱਚ)।
- ਨਵੇਂ ਹਾਲਾਤ ਲਈ ਕਹਾਣੀਆਂ ਵਰਤੋ। ਡਾਕਟਰ ਜਾਂ ਨਾਈ ਕੋਲ ਜਾਣ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਮਿਲ ਕੇ ਪੜ੍ਹੀ ਤਸਵੀਰਾਂ ਵਾਲੀ ਇੱਕ ਛੋਟੀ ਕਹਾਣੀ ਤੁਹਾਡੇ ਬੱਚੇ ਨੂੰ ਪਹਿਲਾਂ ਹੀ ਦੱਸ ਦਿੰਦੀ ਹੈ ਕਿ ਕੀ ਹੋਣ ਵਾਲਾ ਹੈ। ਤੁਸੀਂ ਮੁਫ਼ਤ ਸੋਸ਼ਲ ਸਟੋਰੀ ਟੂਲ (Social Story) (ਅੰਗਰੇਜ਼ੀ ਵਿੱਚ) ਨਾਲ ਅਜਿਹੀ ਕਹਾਣੀ ਬਣਾ ਸਕਦੇ ਹੋ। ਕਦਮ-ਦਰ-ਕਦਮ: ਘਰ ਵਿੱਚ ਸੋਸ਼ਲ ਸਟੋਰੀ ਕਿਵੇਂ ਵਰਤੀਏ (ਅੰਗਰੇਜ਼ੀ ਵਿੱਚ)।
ਜੇ ਤੁਹਾਡਾ ਬੱਚਾ ਆਪਣੇ-ਆਪ ਨੂੰ ਸੱਟ ਮਾਰ ਰਿਹਾ ਹੈ ਜਾਂ ਦੂਜਿਆਂ ਨੂੰ ਨੁਕਸਾਨ ਪਹੁੰਚਾ ਰਿਹਾ ਹੈ, ਜਾਂ ਤੁਹਾਨੂੰ ਉਸ ਦੀ ਸੁਰੱਖਿਆ ਦੀ ਚਿੰਤਾ ਹੈ, ਤਾਂ ਜਿੰਨੀ ਜਲਦੀ ਹੋ ਸਕੇ ਕਿਸੇ ਡਾਕਟਰ ਜਾਂ ਹੋਰ ਸਿਹਤ ਕਰਮਚਾਰੀ ਨਾਲ ਗੱਲ ਕਰੋ। ਐਮਰਜੈਂਸੀ ਵਿੱਚ ਆਪਣੇ ਦੇਸ਼ ਦੇ ਐਮਰਜੈਂਸੀ ਨੰਬਰ ’ਤੇ ਫ਼ੋਨ ਕਰੋ।
ਹੋਰ ਮਦਦ (ਅੰਗਰੇਜ਼ੀ ਪੰਨੇ): ਮੈਲਟਡਾਊਨ ਜਾਂ ਗੁੱਸੇ ਵਿੱਚ ਰੋਣਾ-ਚੀਕਣਾ? · ਨੀਂਦ ਦੀਆਂ ਮੁਸ਼ਕਲਾਂ · ਟਾਇਲਟ ਜਾਣਾ ਸਿਖਾਉਣਾ · ਘਰ ਵਿੱਚ ਤਸਵੀਰਾਂ ਵਾਲੇ ਕਾਰਡ · ਫ਼ਾਈਲ ਫ਼ੋਲਡਰ ਗਤੀਵਿਧੀਆਂ (File Folder Activities) · ਮੇਰਾ ਬੱਚਾ ਬੋਲਦਾ ਨਹੀਂ
ਆਪਣਾ ਵੀ ਖ਼ਿਆਲ ਰੱਖੋ
- ਉਦਾਸੀ, ਡਰ, ਗੁੱਸਾ ਜਾਂ ਰਾਹਤ ਮਹਿਸੂਸ ਕਰਨਾ, ਜਾਂ ਕੁਝ ਵੀ ਮਹਿਸੂਸ ਨਾ ਕਰਨਾ: ਇਹ ਸਭ ਆਮ ਗੱਲ ਹੈ। ਇਹ ਭਾਵਨਾਵਾਂ ਸਮੇਂ ਨਾਲ ਬਦਲ ਜਾਂਦੀਆਂ ਹਨ।
- ਕੋਈ ਅਜਿਹਾ ਵਿਅਕਤੀ ਲੱਭੋ ਜਿਸ ਨਾਲ ਤੁਸੀਂ ਗੱਲ ਕਰ ਸਕੋ: ਤੁਹਾਡਾ ਜੀਵਨ ਸਾਥੀ, ਦੋਸਤ, ਪਰਿਵਾਰ ਦਾ ਕੋਈ ਜੀਅ, ਜਾਂ ਔਟਿਜ਼ਮ ਵਾਲੇ ਬੱਚਿਆਂ ਦੇ ਹੋਰ ਮਾਪੇ।
- ਬਹੁਤ ਸਾਰੇ ਦੇਸ਼ਾਂ ਵਿੱਚ ਕੋਈ ਕੌਮੀ ਔਟਿਜ਼ਮ ਸੰਸਥਾ ਜਾਂ ਪਰਿਵਾਰਾਂ ਦੇ ਗਰੁੱਪ ਹੁੰਦੇ ਹਨ। ਆਪਣੇ ਸ਼ਹਿਰ ਜਾਂ ਦੇਸ਼ ਦੇ ਨਾਮ ਨਾਲ “ਔਟਿਜ਼ਮ ਮਾਪੇ ਗਰੁੱਪ” ਲਿਖ ਕੇ ਖੋਜ ਕਰੋ।
- ਜਦੋਂ ਵੀ ਮੌਕਾ ਮਿਲੇ, ਆਰਾਮ ਕਰੋ। ਇਹ ਕੁਝ ਦਿਨਾਂ ਦਾ ਨਹੀਂ, ਸਾਲਾਂ ਦਾ ਸਫ਼ਰ ਹੈ।
ਜਿੱਥੇ ਤੁਸੀਂ ਰਹਿੰਦੇ ਹੋ, ਉੱਥੇ ਹੋਰ ਮਦਦ ਲੱਭੋ
- ਆਪਣੇ ਬੱਚੇ ਦੇ ਡਾਕਟਰ ਜਾਂ ਕਿਸੇ ਹੋਰ ਸਿਹਤ ਕਰਮਚਾਰੀ ਤੋਂ ਪੁੱਛੋ ਕਿ ਤੁਹਾਡੇ ਇਲਾਕੇ ਵਿੱਚ ਕਿਹੜੀਆਂ ਸੇਵਾਵਾਂ ਹਨ ਅਤੇ ਉਹਨਾਂ ਲਈ ਅਰਜ਼ੀ ਕਿਵੇਂ ਦੇਣੀ ਹੈ।
- ਆਪਣੇ ਬੱਚੇ ਦੇ ਸਕੂਲ ਜਾਂ ਨਰਸਰੀ ਤੋਂ ਪੁੱਛੋ ਕਿ ਉੱਥੇ ਕਿਹੜੀ ਮਦਦ ਮਿਲ ਸਕਦੀ ਹੈ।
- ਜੇ ਤੁਸੀਂ ਕਿਸੇ ਸੇਵਾ ਲਈ ਉਡੀਕ ਸੂਚੀ ਵਿੱਚ ਹੋ: ਇਸ ਪੰਨੇ ਦੀ ਹਰ ਗੱਲ ਤੁਸੀਂ ਉਡੀਕ ਦੌਰਾਨ ਵੀ ਕਰ ਸਕਦੇ ਹੋ।
ਇਹ ਪੰਨਾ ਦੂਜੇ ਮਾਪਿਆਂ ਨਾਲ ਸਾਂਝਾ ਕਰੋ
ਤੁਹਾਡਾ ਕੋਈ ਜਾਣਕਾਰ ਸ਼ਾਇਦ ਇਸ ਵੇਲੇ ਉੱਥੇ ਹੀ ਹੋਵੇ ਜਿੱਥੇ ਤੁਸੀਂ ਪਛਾਣ ਵਾਲੇ ਦਿਨ ਸੀ। ਇਹ ਪੰਨਾ ਉਹਨਾਂ ਨੂੰ ਭੇਜੋ।
ਕੀ ਤੁਸੀਂ ਕਿਸੇ ਕਲੀਨਿਕ, ਸਕੂਲ ਜਾਂ ਮਾਪਿਆਂ ਦੇ ਗਰੁੱਪ ਵਿੱਚ ਕੰਮ ਕਰਦੇ ਹੋ? ਪਰਿਵਾਰਾਂ ਲਈ ਇੱਕ ਪੰਨੇ ਵਾਲਾ ਪਰਚਾ ਛਾਪੋ।
