परिवारका लागि
मेरो बच्चालाई अटिजम भएको भर्खरै पत्ता लाग्यो। यो महिना म घरमा के गर्न सक्छु?
यही हप्ताबाट बच्चालाई मद्दत गर्न सुरु गर्न तपाईंलाई विशेषज्ञ, पैसा वा एकदम सही योजना चाहिँदैन। यी कदमहरू जुनसुकै देशमा, आफ्नो फोनको सहायताले चाल्न सकिन्छ, र यी निःशुल्क छन्।
यस पानामा के छ
English · Español · Português · हिन्दी · Français · العربية · 中文 · Bahasa Indonesia · Tiếng Việt · বাংলা · ಕನ್ನಡ · اردو · मराठी · தமிழ் · తెలుగు · മലയാളം · ગુજરાતી · Deutsch · Kiswahili · Türkçe · 日本語 · ਪੰਜਾਬੀ · Filipino · Русский · ไทย · 한국어 · Italiano · Nederlands · Polski · فارسی · Українська · አማርኛ · नेपाली
सुरुमा थाहा पाउनुपर्ने केही कुरा
- अटिजम हुर्कने, सिक्ने र कुराकानी गर्ने फरक तरिका हो। यो अभिभावकले गरेको कुनै कामको कारणले हुँदैन।
- तपाईंको बच्चा निदानअघि जस्तो थियो, अहिले पनि त्यही बच्चा हो। बदलिएको कुरा बच्चाबारे तपाईंको बुझाइ मात्र हो।
- अटिजम भएका बालबालिका जीवनभर सिकिरहन्छन्। घरमा गरिने सहयोगले साँच्चै ठूलो फरक पार्न सक्छ।
- सबै कुरा एकैपटक गर्नुपर्दैन। दिनको एउटा सानो कदम पुग्छ।
हप्ता १: हेर्नुहोस् र लेख्नुहोस्
एक हप्तासम्म केही बदल्ने प्रयास नगरी बच्चालाई हेर्नुहोस्। कागजमा वा फोनमा छोटो टिपोट लेख्नुहोस्:
- मेरो बच्चालाई के मन पर्छ? खेलौना, गीत, खानेकुरा, शरीरका चाल, सामानहरू। बच्चालाई नयाँ कुरा सिकाउँदा यिनै तपाईंका सबैभन्दा राम्रा सहयोगी हुनेछन्।
- मेरो बच्चाले आफूलाई चाहिएको कुरा कसरी देखाउँछ? बोलेर, औँलाले देखाएर, तपाईंको हात समातेर लगेर, रोएर, सामान ल्याइदिएर।
- गाह्रो क्षणहरू कहिले आउँछन्? त्यो हुनुभन्दा ठीक अघि के भइरहेको थियो, बच्चाले के गर्यो र लगत्तै के भयो, लेख्नुहोस्।
- सामान्यतया दिन कसरी बित्छ? उठ्ने, खाने, नुहाउने, सुत्ने।
यी टिपोटहरूले तपाईंलाई र पछि तपाईंको बच्चालाई सहयोग गर्ने जो कोहीलाई मद्दत गर्छन्: डाक्टर, शिक्षक वा बाल विकास विशेषज्ञ।
भिडियो हेर्नुहोस् (अंग्रेजीमा)
हप्ता २: दिनभरि के हुन्छ भन्ने कुरा बच्चालाई पहिले नै थाहा दिनुहोस्
अटिजम भएका धेरै बालबालिका अब के हुन्छ भन्ने थाहा पाउँदा बढी शान्त हुन्छन्।
- हरेक दिन एउटै दिनचर्या पालना गर्नुहोस्: सकेसम्म उठ्ने, खाने, नुहाउने र सुत्ने काम एउटै क्रममा गर्नुहोस्।
- दिनलाई चित्रमा देखाउनुहोस्। हरेक कामको फोटो वा चित्र लहरमा राख्नुहोस्: “नास्ता, त्यसपछि जुत्ता, त्यसपछि गाडी।” हरेक काम सुरु हुनुअघि त्यसको चित्रमा औँलाले देखाउनुहोस्। दिनको तालिका हाम्रो निःशुल्क Visual Schedule उपकरण (अंग्रेजीमा) प्रयोग गरेर बनाउन, अनि छाप्न वा हातैले कोर्न सकिन्छ। चरणबद्ध रूपमा: घरमा चित्रसहितको तालिका कसरी प्रयोग गर्ने (अंग्रेजीमा)
- परिवर्तन हुनुअघि नै जानकारी दिनुहोस्। भन्नुहोस्: “दुई मिनेटपछि नुहाउन जाने है,” र नुहाउने ठाउँको चित्र देखाउनुहोस्।
हप्ता ३: बच्चालाई आफ्नो कुरा व्यक्त गर्न मद्दत गर्नुहोस्
आफ्नो कुरा व्यक्त गर्ने तरिका बोल्नुमा मात्र सीमित हुँदैन। बच्चाले तपाईंलाई केही भन्न खोज्ने हरेक तरिकाको अर्थ हुन्छ।
- बच्चाको आँखाको उचाइमा आउनुहोस्। बस्नुहोस् वा घुँडा टेक्नुहोस्, ताकि तपाईं दुवैका आँखा एउटै उचाइमा होऊन्।
- छोटो कुरा गर्नुहोस्। लामो वाक्यको सट्टा “बल” वा “फेरि बल” भन्नुहोस्।
- पर्खनुहोस्। बच्चालाई मन पर्ने कुरा समातेर केही सेकेन्ड पर्खनुहोस्: हेराइ, आवाज, इसारा वा शब्दका लागि। त्यसपछि तुरुन्तै दिनुहोस्।
- हरेक प्रयासको जवाफ दिनुहोस्। बच्चाले केही माग्न औँलाले देखाउँदा, हात बढाउँदा वा आवाज निकाल्दा प्रतिक्रिया दिनुहोस्। यसरी बच्चाले आफ्नो कुरा व्यक्त गर्दा त्यसको जवाफ पाइन्छ भन्ने सिक्छ।
- अहिले बोल्न गाह्रो छ? चित्र प्रयोग गर्नुहोस्। फ्रिजमा टाँसिएका मनपर्ने चीजका दुई-तीनवटा चित्रले बच्चालाई आफूलाई के चाहिएको छ भनेर देखाउन मद्दत गर्छन्। चरणबद्ध रूपमा: घरमा चित्र कार्ड कसरी प्रयोग गर्ने (अंग्रेजीमा)
भिडियो हेर्नुहोस् (अंग्रेजीमा)
तपाईंको बच्चा अलि बढी बोल्छ? बच्चालाई आफ्नो दिनबारे भन्न कसरी मद्दत गर्ने, हेर्नुहोस् (१ मिनेटको भिडियो, अंग्रेजीमा)
हप्ता ४: गाह्रो क्षणहरू सम्हाल्नुहोस्
गाह्रो व्यवहार प्रायः केही भन्ने तरिका हो: “मलाई यो चाहियो”, “धेरै हल्ला भयो”, “मलाई मन छैन”, “मलाई हेर”। कहिलेकाहीँ दुखाइ, बिरामी हुनु, निद्रा नपुग्नु वा चिन्ताले सबै कुरा अझ गाह्रो बनाउँछ। व्यवहार अचानक बदलियो? डाक्टरसँग सल्लाह लिनुहोस्।
- पहिलो हप्ताका टिपोटहरू फेरि पढ्नुहोस्। प्रायः त्यो हुनुभन्दा ठीक अघि के हुन्छ? के त्यसलाई बदल्न सकिन्छ? जस्तै: अलि शान्त कोठा, टिभी बन्द गर्नुअघि पहिल्यै जानकारी, वा पसल जानुअघि खाजा।
- बच्चालाई माग्ने अझ राम्रो तरिका सिकाउनुहोस्। खेलौनाका लागि बच्चा चिच्याउँछ? खेलौनातिर औंला देखाउन वा “खेलौना” भन्न सिकाउनुहोस्, र बच्चाले त्यसो गर्नेबित्तिकै दिनुहोस्।
- राम्रा क्षणहरूमा ध्यान दिनुहोस्। तपाईंले अपेक्षा गरेको काम गर्नेबित्तिकै बच्चाको प्रशंसा गर्नुहोस् वा सानो पुरस्कार दिनुहोस्। हाम्रो निःशुल्क Token Board उपकरण (अंग्रेजीमा) प्रयोग गरेर छाप्न मिल्ने सजिलो टोकन बोर्ड बनाउन सकिन्छ। चरणबद्ध रूपमा: घरमा टोकन बोर्ड कसरी प्रयोग गर्ने (अंग्रेजीमा)
- नयाँ परिस्थितिअघि कथा पढ्नुहोस्। डाक्टरकहाँ वा सैलुन जानुअघि सँगै पढिएको चित्रसहितको छोटो कथाले बच्चालाई अब के हुन्छ भनेर बुझ्न मद्दत गर्छ। कथा हाम्रो निःशुल्क Social Story उपकरण (अंग्रेजीमा) प्रयोग गरेर बनाउन सकिन्छ। चरणबद्ध रूपमा: घरमा सामाजिक कथा कसरी प्रयोग गर्ने (अंग्रेजीमा)
यदि तपाईंको बच्चाले आफैँलाई चोट पुर्याउँछ, अरूलाई चोट पुर्याउँछ, वा तपाईंलाई बच्चाको सुरक्षाको चिन्ता छ भने, सकेसम्म चाँडो डाक्टर वा अन्य स्वास्थ्यकर्मीसँग कुरा गर्नुहोस्। आपतकालीन अवस्थामा आपतकालीन नम्बरमा फोन गर्नुहोस्: नेपालमा एम्बुलेन्सका लागि १०२ र प्रहरीका लागि १००; अर्को देशमा हुनुहुन्छ भने त्यहाँको स्थानीय आपतकालीन नम्बर।
थप सहयोग (पानाहरू अंग्रेजीमा छन्): अत्यधिक संवेदनात्मक चापले सम्हालिन नसक्ने अवस्था (meltdown) कि रिसको झोँक? · निद्राका समस्या · शौचालय प्रयोग गर्न सिकाउने · घरमा चित्र कार्ड · फाइल फोल्डर गतिविधि · मेरो बच्चा अझै बोल्दैन
आफ्नो पनि ख्याल राख्नुहोस्
- दुःख, डर, रिस वा राहत महसुस हुनु, वा केही महसुस नहुनु पनि सामान्य हो। यी भावना समयसँगै बदलिन्छन्।
- कुरा गर्ने कोही खोज्नुहोस्: नजिकको मान्छे, साथी, परिवारको सदस्य, वा अटिजम भएका बच्चाका अरू अभिभावक।
- धेरै देशमा अटिजमसम्बन्धी राष्ट्रिय संस्था र अभिभावक समूह छन्। आफ्नो सहर वा देशको नामसँगै “अटिजम अभिभावक सहयोग समूह” खोज्नुहोस्।
- सक्दा आराम गर्नुहोस्। यो दिनको होइन, वर्षौंको यात्रा हो।
नजिकै सहयोग कहाँ खोज्ने
- तपाईंको बच्चाको हेरचाह गर्ने डाक्टर वा अन्य विशेषज्ञलाई तपाईं बस्ने ठाउँमा कस्तो सहयोग उपलब्ध छ र त्यो कसरी पाउने भनेर सोध्नुहोस्।
- बच्चा जाने डे केयर, मन्टेसरी वा विद्यालयमा बच्चाले कस्तो सहयोग पाउन सक्छ भनेर सोध्नुहोस्।
- सहयोगको पर्खाइमा हुनुहुन्छ? यस पानामा भएका सबै कुरा पर्खिँदै गर्दा पनि गर्न सकिन्छ।
यो पाना अरू अभिभावकलाई पठाउनुहोस्
सायद तपाईंजस्तै भर्खरै निदान सुनेका कोही तपाईंको नजिकै हुनुहुन्छ। उहाँलाई यो पाना पठाउनुहोस्।
क्लिनिक, विद्यालय वा अभिभावक समूहमा काम गर्नुहुन्छ? परिवारका लागि छाप्न मिल्ने पर्चा.
